خانه / آموزشی / چگونه درس ها را مرور کنیم تا مطالب در ذهنمان ماندگار شود ؟

چگونه درس ها را مرور کنیم تا مطالب در ذهنمان ماندگار شود ؟

چگونه درس ها را مرور کنیم تا مطالب در ذهنمان ماندگار شود ؟

معرفی تکنیک ۵ ستاره برای مرور کردن

مرور
مرور ۵ ستاره

 

?How to review the lessons in order to keep the content in our minds

((فراموشی یکی از بهترین نعمت های خداوند است که به انسان عطا شده))

اگر نعمت فراموشی نبود و ما یکی از عزیزانمان را از دست میدادیم ، داغ آن عزیز از دست رفته

همیشه در دل ما تازه بود و ما پس از گذشت چند سال همانند روز اول ناراحت و عزادار بودیم

و در نتیجه این فشارها و استرس های روحی قطعا خیلی زود سکته میکردیم و میرفتیم پیش عزیزمون!

اما این نعمت علاوه بر حسن هایی که دارد در مقاطعی از زندگی مثل کنکور برای ما دردسر زاست.

قطعا برای شما هم پیش آمده که یک فصل از درسی را یک ماه قبل خواندید و تست هایش را هم زدید

اما با گذشت یک ماه چیز زیادی از آن فصل را بخاطر نمی آورید.

یا یک لغت را بارها قبل از امتحان خوانده اید و مطمئن بودید که معنی آن را می دانید اما در سرجلسه امتحان هرچقدر به ذهن خود فشار آوردید،

نتوانستید معنی آن را بخاطر بیارید.

برای اینکه بتوانیم بر مشکل فراموشی غلبه کنیم ابتدا باید از مکانیسم فراموشی مغز آگاه شویم.

 

مرور تنها عامل موفقیت رتبه های برتر

وقتی که از رتبه های برتر کنکور می پرسم : (( چند بار درس ها را مرور کردید؟))

معمولا می گویند : ۱۰ بار ، ۱۶بار ، ۸بار ، ۲۵ بار و …

وقتی به عددها نگاه کردم دیدم که تعداد دفعات مرور آنها با رتبه کنکورشان نسبت عکس دارد!

یعنی هرچه تعداد دفعات مرور آنها بیشتر بود رتبه کمتر و بهتری را کسب کرده بودند.

آنجا بود که تصمیم گرفتم تحقیقاتی راجع به چگونگی مرور کردن به عمل آورم و نتایج را با شما به اشتراک بگذارم.

 

آیا مرور همان دوباره خوانی است ؟

خیر

بسیاری از دانش آموزان میگویند : مرور درس ها بسیار وقت گیر است.

زمانی که از آنها میپرسم که چگونه مرور می کنند میگویند که مطالب را دوباره مطالعه می کنند.

دوباره خواندن یک درس بسیار وقت گیر است در صورتی که مرور فرآیندی سریع است.

اگر با تکنیک مرور ۵ ستاره درس های خود را مرور کنید می بینید که زمان زیادی از شما نخواهد گرفت.

 

نحوه عملکرد مغز

مغز انسان از بخش های مختلفی تشکیل شده که هر کدام وظایفی را بر عهده دارند.

یادگیری فرآیند پیچیده است که بسته به ماهیت و شدت پیچیدگی آن قسمت های مختلفی از مغز را درگیر می کند.

مثلا یادگیری حرکات فیزیکی در بخش مخچه ذخیره می شود ، که آسیب به آن قسمت منجر به عدم تعادل فرد و نا هماهنگی میان حرکات بدن وی می شود.

در یادگیری دروس و علوم مختلف ، لوب ها و نیمکره های مغز درگیر میشوند. ( در مقالات بعدی راجع وظایف نیمکره های مغز بیشتر صحبت میکنم.)

اما تحقیقات نشان میدهد اندام هایی که تقریبا در پردازش و یادگیری همه داده های مغز مشترک اند،

آمیگدال ، هیپوکامپ و جسم پینه ای هستند که نقش مهمی در حافظه و یادگیری دارند.

هیپوکامپ نقش اساسی در یادگیری های پیچیده دارد و آمیگدال در انسجام حافظه نقش زیادی بازی می کند.

جسم پینه ای نیز پل ارتباطی بین دو نیمکره مغزی است.

آسیب به هر یک از این مراکز ، اثرات تخریبی شدیدی بر حافظه و یادگیری بر جای می گذارد.

 

مرور کردن

 

آیا هنوز مطلب (( روش مطالعه شیمی کنکور )) را مطالعه نکرده اید؟!

 

عوامل فراموشی مطالب چه چیزهایی هستند ؟

همانطوری که گفتم فراموشی یکی از نعمت های بزرگ خدوند است ، اما در سال کنکور یک مانع برای دانش آموزان محسوب می شود.

با شناخت عوامل فراموشی و همچنین دانستن زمان ها و نحوه مرور کردن می توانید این مانع را رفع کنید

و خواندن کامل این مقاله یک فرصت خوب برای شماست که شاید رقبایتان از آن بی بهره باشند.

 

عوامل عمده فراموشی موارد زیر هستند :

_ عدم سازماندهی اطلاعات

_ تداخل و انباشت اطلاعات

_ خستگی ، خواب آلودگی و کاهش هوشیاری

_ مصرف دارو به ویژه داروهای تاثیر گذار بر اعصاب و روان

_ اعتیاد و مصرف مواد مخدر حتی بصورت تفریحی!

_ اضطراب و استرس ، ترس و خشم

_ منفی نگری و یاس و ناامیدی و افکار منفی

_ خواب ناکافی ، کمبود آب و اکسیژن و قند

_ افزایش سن ، بیماری

_ انجام ندادن تمرینات مفید برای مغز

_ و ….

تمام موارد فوق و همچنین موارد دیگر از عوامل فراموشی اطلاعات هستند.

اما یک راه بسیار خوب برای مقابله با فراموشی وجود دارد و آن هم مرور کردن و تکرار است.

اگر شما یک مطلب را آنقدر مرور و تکرار کنید که ملکه ذهنتان شود امکان فراموشی آن به صفر میل میکند.

چرا شما نام خود را فراموش نمی کنید؟ درست حدس زدید ، چون برایتان زیاد تکرار شده است.

 

 

باید چکار کنم تا فراموش نکنم؟

همانطوری که گفتم برای فراموش نکردن یک درس باید آن را مرور و تکرار کرد.

پس اگر بدانیم که چگونه دروس را مرور کنیم و آن را بکار بگیریم مشکل فراموشی حل می شود.

اما اگر شما راجع آن دروس اطلاعات دیگری هم داشته باشید به ماندگاری آن در ذهن و همچنین سهولت بخاطر سپاری آن کمک زیادی کرده اید.

این اطلاعات شامل موارد زیر است :

_ ماهیت درس

درباره ماهیت دروس مختلف قبلا مقاله کوتاهی نوشتم، سعی کنید حتما آن را بخوانید.

اگر شما ماهیت یک درس را بدانید راحت تر استراتژی برخورد با آن را پیدا می کنید و در آن موفق خواهید شد.

 

_ روش مطالعه درس ها

در روز های گذشته روش مطالعه همه دروس را به تفصیل در سایت قرار دادیم.

روش مطالعه دروس عمومی و تخصصی و همچنین دروس مهارتی و توصیفی کاملا باهم فرق دارد.

اگر دانش آموزی روند یادگیری هر درس را بداند و به آن عمل کند آن مطلب در ذهنش ماندگارتر خواهد شد.

 

_ روش تست زنی درس ها

تست زدن فقط حل تست و رفتن به سراغ تست بعدی نیست.

یک دانش آموز کنکوری باید بداند که چه موقع تست بزند، چندتا تست بزند، چه نوع تستی بزند، چه زمانی به سراغ پاسخ تست برود،

با تست هایی که درست یا غلط پاسخ داده چه کند و در دوران جمع بندی چگونه تست بزند.

پاسخ همه سوالات بالا را در مقاله ای دیگر با عنوان (( چگونه تست بزنیم؟)) برای شما آماده کرده ایم.

 

_ روش یادگیری درس ها

به طور کلی روش های یادگیری در انسان های مختلف با هم متفاوت است.

برخی صبح زود بهتر یاد می گیرند و برخی دیگر شب هابهتر یاد می گیرند.(مثل خودم)

بعضی ها با مطالعه کتاب یادگیری بهتری دارند و برخی با تماشای فیلم آموزشی و عده ای هم با حضور در کلاس.

شما باید سبک یادگیری خود را بشناسید و با همان رو جلو بروید.

سبک یادگیری کاملا شخصی است و نمی توان یک روش را برای همه توصیه کرد.

 

_ تمرین و آزمون

برای تسلط روی هر مهارتی باید آنچه را که یاد گرفته اید را بکار بگیرید و تمرین کنید.

آزمودن خود معیار مناسبی برای سنجش میزان یادگیری است.

اگر آنچه را که یاد گرفته اید را بتوانید در شرایط آزمون های آزمایشی پیاده سازی کنید و پس  از آزمون هم رفع اشکال کنید ، قطعا بسیلری از چاله های آموزشی شما پر خواهد شد.

 

_ آموختن آن به دیگران

بنا به گفتن روانشناسان و دانشمندان حیطه مطالعه و مغز ، بالاترین درجه یادگیری و تسلط روی یک مطلب

آموختن و تدریس آن به دیگران است.

اگر شما بتوانید درسی را که خوانده اید را به شخص دیگری تدریس کنید یعنی به آن درس مسلط شده اید.

پس از مطالعه هر درس سعی کنید یکبار آن را برای خود تدریس کنید.( بگذارید بقیه فکر کنن دیوونه شدی و داری با خودت حرف می زنی.)

 

_ رعایت زمان ها و قوانین مرور

از مهم ترین عواملی که باعث بخاطر سپاری مطالب در ذهن می شود مرور است.

باید بدانید که همین مرور هم قواعد و قوانین خاص خود را دارد.

پس این مقاله را تا پایان بخوانید و به آن عمل کنید تا معجزه مرور صحیح را دریابید.

 

چرا باید مرور کنیم ؟

قطعا اولین و بارزترین دلیل مرور کردن ، عدم فراموشی و بخاطر سپاری مطالب است.

اما دانستن روش مرور کردن و انجام آن فواید بسیار زیادی دارد که به برخی از آنها اشاره می کنیم.

۱_ انتقال مطلب به حافظه بلند مدت

بعد از چندین بار مرور که بر اساس قوانین و زمانبندی مشخص شده است، مطلب مطالعه شده از حافظه کوتاه مدت به حافظه بلند مدت منتقل می شود.

به دلیل اینکه حجم درس های کنکوری زیاد است و دانش آموز باید همه آنها را تا روز کنکور در حافظه خود داشته باشد

ناچار است که مطالب را در حافظه بلند مدت خود ذخیره کند.

مطالبی که با رعایت قوانین مرور به حافظه بلند مدت منتقل شدند تا سال ها پس از کنکور هم در ذهن ماندگار خواهند بود.

۲_ درک عمیق مطلب

وقتی دانش آموزی میگوید فلان فصل را خواندم ولی چیز زیادی نفهمیدم همیشه این مثال را برایش می زنم.

وقتی برای اولین بار به شما آدرسی می دهند تا به آنجا بروید درحالی که هیچگاه به آن شهر و منطقه سفر نکرده اید

از چند نفر نام خیابان ها و کوچه ها را می پرسید و شاید چندین بار راه را اشتباه بروید و نهایتا پس از جستجوی زیاد محل را پیدا کنید.

وقتی برای بار دوم به آنجا میروید با کمی دقت و نهایتا یک بار پرس و جو محل را پیدا میکنید.

اما وقتی دفعات بعد میخواهید به آن محل بروید چشم بسته هم آنجا را پیدا می کنید. این دقیقا همان فایده درک عمیق است.

۳_ افزایش سرعت پردازش ذهنی

برگردیم به مثال قبل اگر زمان رسیدن به آدرس مورد نظر در اولین بار و پنجمین بار را بررسی کنیم قطعا در بار پنجم بسیار سریع تر به محل میرسیم.

وقتی مطلبی را چندین بار مرور کردیم به قدری مفاهیم آن در ذهن ما جای گرفته که به محض اینکه آنها را فراخوانی کنیم

مغز سریعا آن را در دسترس ما قرار می دهد که این موضوع باعث افزایش سرعت تست زنی نیز می شود.

۴_ طبقه بندی مطالب

از دیگر فواید مرور طبقه بندی و دسته بندی مطالبی است که مطالعه کردیم.

ذهن ما مانند یک اتاق خالی است وقتی مطلبی را برای اولین بار میخوانیم مثل این است که کلی لوازم را بدون نظم بریزیم

داخل اتاق خالی اما هر بار که مطلب را مرور می کنیم در واقع داریم هر وسیله را سر جای خود میگذاریم و اتاق را منظم می کنیم.

به نظر شما پیدا کردن یک وسیله در یک اتاق شلوغ آسان تر است یا یک اتاق مرتب؟

 

چطور باید مرور کنیم ؟

بسیاری از دانش آموزان از من می پرسند که (( چگونه دروس مختلف را مرور کنیم؟ ))

نحوه مرور هر درس بسته به ماهیت توصیفی یا مهارتی آن با دروس دیگر متفاوت است.

به طور کلی مرور دروس توصیفی بیشتر با خواندن مطالب و مرور دروس مهارتی بیشتر با تست زنی صورت می گیرد.

اما اگر می خواهید نحوه مرور دقیق و جامع هر درس را بدانید بهتر است که به مجموعه مقالات روش مطالعه مراجعه کنید.

 

حتما مطلب (( ۷ تکنیک طلائی برای افزایش تمرکز حواس )) را بخوانید.

 

مرور ۵ ستاره چیست ؟

مرور ۵ ستاره در واقع همان زمان های مناسب برای مرور هستند.

اگر در ۵ زمان زیر مطالبی که خواندید را مرور کنید ، احتمال فراموشی آن بسیار کم می شود.

طبق تحقیقات دانشمندان علم روانشناسی و علوم اعصاب ، بهترین زمان های برای مرور به شکل زیر است.

مرور
۱_ ۱۰ دقیقه بعد از مطالعه

مرور
 ۲_ یک روز بعد از مطالعه

مرور
۳_ یک هفته بعد از مطالعه

مرور
۴_ یک ماه بعد از مطالعه

مرور
۵_ یک فصل (سه ماه) بعد از مطالعه

مروری هم برای دانش آموزان کنکوری وجود دارد که در روز های پایانی ماراتن کنکور است و به آن ((جمعبندی)) می گویند

که جز این ۵ مرحله نیست و روش آن هم متفاوت است.

این ۵ زمان طلائی را به خاطر بسپارید و با مرور کردن مناسب، مطالب را برای همیشه در ذهن خود تثبیت کنید.

 

بهترین حال و زمان برای مرور کردن چه وقتی از روز است؟

بهترین زمان برای مرور کردن در طول روز شب ها قبل از خواب و یا صبح ها پس از بیدار شدن است

چون در این زمان ها مغز فرآیند یادگیری را متوقف کرده و بیشتر به طبقه بندی مطالب می پردازد.

زمان هایی که بی خواب هستید یا خواب آلود و یا سطح هوشیاری کمی دارید هیچگاه مطلبی را مرور نکنید.

فرآیند مرور بسیار با اهمیت و ارزشمند است چون مرور مانند آبیاری نهال نوپا است.

اگر شما درختی را بکارید و رهایش کنید قطعا پس از چند وقت خشک می شود.

این درخت نیاز به آبیاری و رسیدگی دارد تا ثمر دهد.

 

از چه منبعی باید درس های خود را مرور کنیم؟

معمولا دانش آموزان مرور را از منابع مختلفی انجام می دهند که در اینجا به آنها اشاره می کنیم.

۱_ منبع مطالعاتی

اکثر دانش آموزان از همان منبعی که درس را خوانده اند مرور را هم انجام می دهند.

از نظر من هم بهترین منبع برای مرور هم همان منبع مطالعاتی است اما به شرطی که حجم کمی داشته باشد.

در ابتدای سال کنکور باید منابعی را انتخاب کنید که علاوه بر جامع و کامل بودن حجم مناسبی را هم داشته باشند.

۲_ استفاده از خلاصه های خود

برخی دانش آموزان که حوصله بیشتری دارند بعد از مطالعه هر درس آن را ((خلاصه نویسی)) می کنند.

اگر دانش آموز روش خلاصه نویسی را بلد باشد این روش هم می تواند بسیار مفید واقع شود.

اگر از من بپرسید : روش درست خلاصه نویسی چگونه است؟

باز هم به دو مورد جامعیت و حجم کم اشاره می کنم.

خلاصه های شما نباید ناقص باشد و در عین حال نباید انقدر حجیم باشد که از منبع مطالعاتی هم بیشتر شود.

تکنیک های خلاصه نویسی را در مقاله ای دیگر مفصل توضیح می دهم.

۳_ استفاده کتاب های چکیده

بعضی از دانش آموزان همراه با منبع مطالعاتی اصلی(که معمولا حجیم است) منبعی کم حجم تر را تهیه می کنند

که با استفاده از آن فرآیند مرور را انجام دهند. من زیاد این روش را توصیه نمیکنم و بطور کلی با چند منبع بودن اصلا موافق نیستم.

 

شکل ها و فرم های مرور کردن

فرم های زیادی برای مرور کردن وجود دارد که هر دانش آموز با توجه به نیاز خود و جایگاهی که در آن هست می تواند از آنها استفاده کند.

معمولا بهتر است برای دروس مهارتی تست زنی هم در هنگام مرور کردن داشته باشید تا نتایج بهتری حاصل شود.

 خلاصه ها _ درسنامه و جزوه _ تست های قرمز _ مرور رفع اشکال آزمون _ تست زنی  _ نمودار ها،جداول و مایند مپ _ تماشای دوباره DVD _ حضور در کلاس درس _ گوش دادن به صدای ضبط شده خود یا معلم _ کاغذهای لایتنر و …

 

چطور زمان هایی که باید مرور کنیم رو به خاطر بسپاریم؟

روش اول

برای این کار بهتر است یک دفترچه یا سررسید داشته باشید و برای هر درس صفحاتی را اختصاص دهید.

زمانی که یک درس را میخوانید در آن دفترچه ثبت کنید تا زمان های مرور  کردن آنها مشخص شود.

پس از هر بار مرور عدد مربوط به مرحله مرور را در کنار آن درس یادداشت کنید تا فراموش نشود.

 

روش دوم

در بالای صفحه منبع مطالعاتی خود زمان و تاریخ اولین مطالعه آن درس را ثبت کنید.

با ثبت زمان و تاریخ شروع مطالعه در ابتدای هر فصل زمان های پنجگانه مرور آن مشخص خواهد شد.

 

روش سوم

از یک تقویم استفاده کنید و زمان های مرور را بصورت روزانه در آن ثبت کنید.

در ابتدای هر روز ، همان روزی در آن قرار گرفتید را از روی تقویم ببینید تا متوجه شوید که چه مباحثی را امروز باید مرور کنید.

مثلا امروز ۱۳۹۷/۵/۱ است و شما درس ششم دین و زندگی سال سوم را مطالعه کردید.

اولین مرور را ۱۰ دقیقه پس از مطالعه در همان روز انجام دهید و سپس تقویم را بردارید و در تاریخ ۱۳۹۷/۵/۱ بنویسید:

دین و زندگی سوم _ درس ششم _ ۱

حالا باید تاریخ مرورهای بعدی را مشخص کنید. نوبت مرور دوم یک روز بعد است پس در صفحه ۱۳۹۷/۵/۲ بنویسید :

دین و زندگی سوم _ درس ششم _ ۲

نوبت مرور سوم یک هفته بعد از اولین مطالعه است پس در تاریخ ۱۳۹۷/۵/۷ بنویسید:

دین و زندگی سوم _ درس ششم _ ۳

نوبت مرور چهارم یک ماه بعد از اولین مطالعه است پس در تاریخ ۱۳۹۷/۶/۱ بنویسید:

دین و زندگی سوم _ درس ششم _ ۴

نوبت مرور پنجم یک فصل بعد (سه ماه بعد) از اولین مطالعه است پس در تاریخ ۱۳۹۷/۸/۱ بنویسید:

دین و زندگی سوم _ درس ششم _ ۵

وقتی برای همه درس هایی که در طول روز می خوانید زمان های مرورش را به همین ترتیب مشخص کنید

در روزهای آینده با نگاه کردن به تاریخ هر روز می دانید که امروز چه درس هایی را برای بار چندم می خواهید مرور کنید.

البته نیازی به نوشتن مفصل به شکل بالا نیست.خودتان می توانید بصورت اختصاری موارد مرور را مشخص کنید.

مثلا برای مرور پنجم بنویسید :

د ۳ _ ۶ _ ۵ یعنی دین و زندگی سوم _ درس ۶ _ مرور پنجم

 

جمع بندی نکات مرور

مرور کردن جز جدانشدی موفقیت در کنکور است پس آن را جدی بگیرید.

برای مرورهای خود زمان های مشخصی را در روز تعیین کنید مثلا صبح ها .

حتما زمان های مرور پنجگانه را ثبت کنید که حتما در آن زمان های مرور را انجام دهید.

برای مرور هر درس روش درست آن را به کار ببرید تا بیشترین بازده را داشته باشد.

از مرور کردن در زمان خستگی، خواب آلودگی و زمانی که سطح هوشیاری پایین است خودداری کنید.

بهترین زمان برای مرور کردن پس از بیدار شدن از خواب است.

برای مرور دروس مهارتی مثل ریاضی و فیزیک و عربی حتما تست هم بزنید.

اگر می خواهید شب ها درس هایتان را مرور کنید این کار را در زمان خواب آلودگی انجام ندهید.

با مرور کردن مطالب را در ذهن خود طبقه بندی کنید تا سرعت یادآوری آن افزایش یابد.

 

آیا با (( برترین پکیج شیمی پایه )) آشنا هستید؟

 

برترین سایت تخصصی آموزش شیمی کنکور : www.shimi1000.ir

۲ نظر

  1. به نظرم جالب ترین روشی بود که درمورد مرور کردن خوندم _
    اگر با همین روش مرور کنم کافیه ؟ دیگه نیازی به روش دیگه ای برای مرور ندارم؟

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *